Perfectionismehttps://wimschoenmakercoaching.nl

Wat is perfectionisme?

Perfectionisme is een eigenschap die diep in iemands persoonlijkheid geworteld kan zijn. Je wilt dan alles uit jezelf halen. Perfectionisme houdt in dat je de lat hoog legt, maximaal wilt presteren en veeleisend bent voor jezelf en de mensen om je heen. Je wilt de beste, slimste, mooiste, liefste en leukste zijn. Je streeft als perfectionist voortdurend hoge kwaliteit na en je mag absoluut geen fouten maken, want je wilt het tenslotte perfect doen.

Kenmerken van perfectionisme

Dit zijn de symptomen van perfectionisme op een rij gezet:

  • Naar externe bevestiging zoeken in plaats van zelf te bepalen of je iets goed doet
  • Structurele ontevredenheid
  • Kritisch naar jezelf zijn
  • Fouten maken is uit den boze
  • Hoge eisen stellen aan je omgeving
  • Eigenwaarde staat gelijk aan geleverde prestaties
  • Weinig zelfvertrouwen
  • Dingen uitstellen die je echt graag wilt doen
  • Lastig vinden om grenzen te stellen
  • Moeite om bepaalde zaken uit handen te geven
  • Faalangst
  • Competitief ingesteld
  • Oordelend
  • Mislukkingen moeilijk kunnen loslaten
  • Groot verantwoordelijkheidsgevoel
  • Ambitieus
  • Zeer gedreven
  • Erg nauwkeurig
  • Hoog stressniveau
  • Iets moeilijk kunnen afmaken
  • Niet echt goed kunnen genieten van behaalde successen
  • Diep van binnen ben je erg onzeker
  • Weinig plezier beleven aan de dingen die je doet
  • Veel denken aan wat anderen van je vinden
  • Grote behoefte aan controle over de uitkomst
  • Slecht met onzekerheid kunnen omgaan

Negatieve gevolgen van perfectionistisch gedrag

Je wilt alles uit jezelf halen, top kwaliteit leveren en vooral geen fouten maken. In principe is daar helemaal niets mis mee, maar wel wanneer dit gedrag voortkomt uit een bepaalde angst. Het is niet voor niets dat perfectionisme en faalangst meestal hand in hand gaan, want perfectionisme wordt vaak aangedreven door onderliggende angst. De angst om iets fout te doen, om niet goed genoeg te zijn, om afgewezen te worden of er niet bij te horen. Deze angst kan op een gegeven moment je hele leven gaan beheersen. Als jouw perfectionistische gedrag wordt aangedreven door angst, dan ben je eigenlijk constant aan het compenseren. Je legt bijvoorbeeld onrealistisch hoge doelen op. Dit kost veel tijd en energie en het kan je conflicten met anderen en stress opleveren, zelfs met een burn-out tot gevolg. Tegelijkertijd doe je niet datgene waar je diep van binnen echt gelukkig van wordt.

Positieve kanten van perfectionisme

Perfectionisme gaat vaak hand in hand met ambitie, doorzettingsvermogen en het leveren van een hoge kwaliteit. Dit zijn natuurlijk harstikke mooie eigenschappen, mits het uit jezelf komt en niet om te compenseren, te voldoen aan verwachtingen van anderen of het vermijden van je eigen gevoelens. De mate van succes en plezier die voortkomt uit jouw perfectionisme hangt vooral af van de mate waarin het perfectionistische gedrag het resultaat is van intrinsieke motivatie. Je kunt dit vooral merken aan hoe iemand omgaat met angst en kritiek. Ben je niet uit het veld te slaan, ook al gaat het een en ander fout? Dan werkt jouw perfectionisme voor je in plaats van tegen je. Je kunt het ook voelen, want je ervaart veel minder stress als je niet vanuit angst handelt.

Oorzaken van perfectionistisch gedrag

Waar komt perfectionisme vandaan? Voor een deel is het aangeboren gedrag en voor een deel komt het voort uit je opvoeding en ervaringen in je jeugd. Daarnaast leggen we in onze Westerse samenleving steeds meer nadruk op het leveren van prestaties. Vaak komt het voort uit een angst die al vroeg in jouw leven is ontstaan. De kans is groot dat er toen niet aan een belangrijke behoefte van jou is voldaan. Je voelde je hierdoor niet gewaardeerd en bent vervolgens gaan compenseren om die waardering alsnog te krijgen. Vervolgens is perfectionisme bij jou over de jaren heen een ingesleten patroon van denken, voelen en handelen geworden.

Perfectionisme loslaten

Herken jij jezelf als perfectionist? En wil je jouw perfectionisme loslaten of overwinnen? Dit is zeker mogelijk als je de volgende stappen volgt:

  1. Onderzoek de oorzaak en onderliggende behoefte
  2. Voel je angst
  3. Accepteer je behoefte
  4. Zelfcompassie

De eerste belangrijke stap is het onderzoeken van de oorzaak van jouw perfectionisme. Welke angst ligt onder jouw perfectionistische gedrag? Vervolgens is het zaak om deze angst te voelen in plaats van weg te stoppen. Hoe minder weerstand je hebt tegen de angst des te minder invloed het heeft op jouw leven. Daarnaast schuilt er een bepaalde behoefte in jouw angst. Wat heb je nodig? En hoe kun je hierin voorzien zonder hiervoor te compenseren? Tenslotte betekent dit dat je een andere relatie met jezelf moet ontwikkelen, waarin compassie en zelfwaardering centraal staan. Als je deze stappen volgt, dan gaat je perfectionisme voor jou werken in plaats van tegen je.

Hulp bij omgaan met perfectionisme?

Wil jij werken aan het loslaten van je perfectionisme? Vaak is dit patroon van denken, voelen en doen dusdanig ingesleten dat je het zelf niet meer ziet of hier niet meer uit komt. Een goede coach kan je helpen om inzicht te krijgen in jouw patronen, zodat je weer stappen in de juiste richting kunt gaan zetten. Ik maak graag kennis met je, zodat jij kunt onderzoeken of ik je verder kan helpen. Dit kennismakingsgesprek is geheel vrijblijvend en gratis!

© Copyright 2021 - Wim Schoenmaker Coaching